Pratite nas na FejsbukuPratite nas na InstagramuPratite nas na YouTube

Dobrodošli na portal Šabac 24/7 - Vaša najbrža veza sa vestima iz samog grada, Mačve i cele Srbije!

PUTEVIMA SVETOG VASILIJA Rođenje i život Svetog Vasilija

Razonoda
Img 20230929 140911

Vesna Papović

Kada se iz pravca Mostara krene ka Trebinju, put će vas navesti kroz selo Mrkonjići. Mrkonjići su okićeni stablima najslađih smokava i narova koje ste ikada probali, ali pored toga, ono po čemu su Mrkonjići čuveni jeste to da je upravo tu rođen verovatno najomiljeniji i najpoštovaniji svetac naših prostora, naime ovde je rođen Sveti Vasilije Ostroški Čudotvorac. Selo Mrkonjići nalazi se na istočnoj strani Popovog polja na putu Trebinje – Ljubinje. U ovom selu se 28. decembra 1610. godine rodio Sveti otac Vasilije Ostroški, krštenim imenom Stojan, od majke Anastasije i oca Petra Jovanovića.

Na praznik Svetog Vasilija Tvrdoškog i Ostroškog Čudotvorca, 12. maja 1998. godine u selu Mrkonjićima u Popovu polju osvećen je hram posvećen Svetom Vasiliju. Hram je podignut na temeljima rodne kuće velikog svetitelja i nalazi se na desnoj strani puta kada se dolazi iz pravca Trebinja.

Manastir Sv. Vasilija Tvrdoškog i Ostroškog
Manastir Sv. Vasilija Tvrdoškog i Ostroškog

Na levoj strani puta nalazi se hram Sv. Nikolaja u kome je svetitelj kršten. Pored hrama je groblje u kome počiva i Sveta Ana, majka Svetog Vasilija.

Manastir Sv. Vasilija Tvrdoškog i Ostroškog
Manastir Sv. Vasilija Tvrdoškog i Ostroškog

Njegov čitav život duboko povezan sa verom i saznanjem prvo mu je dodelio sudbinu đaka u manastiru Zavala. Monaško ime Vasilije stekao je u trebinjskom manastiru da bi kao mlad neko vreme boravio i u Cetinjskom manastiru gde je po legendi došao u sukob sa tadašnjim crnogorskim mitropolitom Mardarijem. Mladi monah Vasilije pobunio se protiv pregovora sa papskim agentima oko prihvatanja Unije tj. katolicke vere pa je, nepravedno oklevetan, morao da napusti Crnu Goru.

Inače, prvu školu hrišćanske vrline i pobožnosti mladi Stojan izučio je u svom domu. Rođen u veoma duhovnoj i pobožnoj porodici od ranih dana posvetio se postu, molitvi i crkvi. Sa najdubljom verom i ljubavi prema bogu odlikovao se smirenim duhom, ozbiljnošću i toplinom duše. I pored teških vremena u kojima je njegova porodica, a i čitavo društvo, živelo mladi Stojan stekao je zvanje jednog od najnesebičnijih mladih ljudi u svom kraju. Njegova prva iskušenja još u ranim danima života bila su ona koja su mu priredili otpadnici od vere. Da bi sačuvali dete od takvih iskušenja i približili ga pisanoj reči i duhu, roditelji su ga poveli u manastir Zavalu posvećen Vavedenju Presvete Bogorodice. Pod vođstvom svoga strica Serafima mladi Stojan je u blizini knjiga i mudrih ljudi brzo upoznao duh Svetog pisma i osnovnih svetskih nauka. U ovom dobu rodila se i njegova želja da se zamonaši.

Manastirsko dvorište
Manastirsko dvorište

Boraveći u manastiru Tvrdoš, u trebinjskom kraju njegova ljubav prema postu i molitvi krunisana je činom zamonašenja prilikom kojeg je dobio ime pod kojim će biti poznat – Vasilije. Kratko nakon monašenja Vasilije je stekao đakonski i sveštenički čin.

U manastiru Tvrdoš stekao je zvanje arhimandrita čime su otpočela njegova brojna putovanja prema centrima pravoslavne vere u svetu. Sa putovanja u pravoslavne zemlje uvek se vraćao sa bogatim i važnim darovima za siromašne hercegovačke crkve. Knjige, odežde i novac poklanjao je crkvama i osiromašenom narodu. U tom periodu radio je i na popravljanju opustelih i oronulih hramova, a neretko je obnavljao mnoge narodne škole. Boravio je i na Svetoj Gori. Njegovo putovanje preko Nikšića, manastira Morače, manastira Đurđevi Stupovi, i Peći bilo je hodočasničko tokom kojeg je crkvenim velikodostojnicima ali i običnom narodu govorio o stradanju srpskog naroda u Hercegovini i nasilju turske i latinske propagande. Na Svetoj Gori boravio je godinu dana i stekao veliko znanje od brojnih duhovnika i pustinjaka. Najveci deo vremena proveo je u srpskom manastiru Hilandaru nakon čega se uputio nazad u Peć, gdje je hirotonisan za mitropolita 1638 godine. Iako je imao nepunih trideset godina zbog uzvišenog duha i smernog života udostojen je episkopskog čina.

Sveti Vasilije
Foto: SPC/Sveti Vasilije

Po povratku u hercegovački kraj postao je jedan od najvećih duhovnih vođa za oslobođenje južnoslovenskih naroda. Molitvom i širenjem božije reči putovao je po celom kraju i upravo iz tog perioda datira moć njegove reči koja je bila toliko snažna da se u narodu beleže čudesna isceljenja i mladom Vasiliju počinju pripisivati brojna čudotvorstva. U ovom periodu narod ga je vec držao za sveca te je i počeo dolaziti k njemu trazeci od Vasilija i pomoći i utehe u raznim nevoljama. Svojom duhovnom poukom, pamti se, pomogao je mnogim ljudima.

Manastir Ostrog
Manastir Ostrog

Vasilije je vodio smeran usamljenički život često provodeći vreme osamljen u molitvi.

O njegovom tačnom prelasku iz manastira Tvrdoš u Ostrog svedoče samo predanja i priče. Uglavnom mitropolit Vasilije je došao u Ostroške Grede gde je ranije po predanju boravio jedan isposnik – starac Isaija, i gde se nalazila mala bogomolja. Slava ovog pustinjaka već je bila velika u narodu te su Turci odmah po njegovoj smrti pronašli i zapalili njegove mošti. U zaveštanju iz 1666 godine mitropolit Vasilije piše da je obnovio, a ne osnovao manastir Ostrog svojim “trudom i imanjem”.

Obnovio je Donju manastirsku crkvu u manastiru Vavedenja Presvete Bogorodice, kupio nekoliko imanja koja je priložio crkvi i vredno je radio na širenju vere. Nešto kasnije podigao je i ukrasio crkvu Časnog i Životvornog Krsta u Ostroškoj steni i naredio da se živopise. Tokom podizanja manastirskih celina Vasilije je nosio i kamenje, gradio, pomagao i uz neprestanu  molitvu obavljao svoje crkvene dužnosti. Svojim radom i stvaranjem došao je u poziciju da ga štite kako najveći verski tako i svetovni vladari toga vremena.

Neretko se narod obraćao za pomoć samom manastiru. Sklanjajuci se ispred brojnih turskih zločina nemoćni su u Ostrogu videli utočište te su neki proveli i duže vremena pod njegovom zaštitom.

Manastir Ostrog
Manastir Ostrog

Sveti Vasilije Ostroški umro je dvadeset devetog aprila 1671 godine u svojoj ćeliji iznad Ostroške isposnice. Prema legendi u momentu napuštanja ovoga sveta neobična nadzemaljska svetlost ispunila je ćeliju. Telo Svetog Vasilija monasi su sahranili u grob ispod crkvice Svetog Vavedenja Majke Božije.

Vasilijev grob ostao je mesto poklonjenja koje posećuju ljudi ne samo iz hercegovačkog kraja, vec i najudaljenijih mesta na svetu. U narodu su i danas žive priče o čudotvorstvu i isceliteljskoj moći tog mesta, a mnogi i danas svedoče čudima Svetog Vasilija.

Tokom nemirne istorije u ovim krajevima svetiteljeve kosti nisu imale mira, već su u više navrata skrivane pred zulumom raznih okupatora.

Manastir Ostrog
Manastir Ostrog

Tokom drugog svetskog rata zbog brojnih ratnih dejstava i bombardovanja Ostroga mošti su iz srkve Svetog Vavedenja prenesene u malu pećinu u steni iza manastirskih konaka. Na svu sreću nijedna od granata kojima je Ostrog gađan nisu načinile ni najmanju štetu manastiru.

Pročitajte još: