Foto/ Narodni muzej Šabac/Žene su bile gošće kafana ravnopravno sa muškarcima
Period istorije Starog Šapca se vezuje za vreme od 1816. do 1914. godine, od dolaska Jevrema Obrenovića u Šabac do početka Prvog svetskog rata.
Počeci formiranja urbanog centra počinju i znatno pre, nastankom, tačnije izrastanjem Baira, kao trgovačkog centra u 18. veku. Sa druge strane, razaranja koje je Šabac pretrpeo na samom početku Prvog svetskog rata, pre svega bombardovanjem, su bila znatna i veoma su uticala na razvoj grada. Godine 1918. se ukida perspektiva Šapca kao graničnog grada, izmeštanjem granice sa Austrougarskom.
Prvobitno, Šabac se sastojao iz Prekog i Donjeg šora, Baira i Kamička. To su predgrađa vezana za sam period zlatnog vremena Šapca. Međutim i pre tog perioda početni Šabac, kasaba, sastojao se od nekoliko naselja, od kojih se mogu izdvojiti Bair, Begluk-bara, Šabačka poljana, Tvrđava, Tabak-mala. 1807. godine nastaje i Šabačka Mahala, sa područja Baira i Šabačke poljane. Tako da se u prvoj polovini devetnaestog veka u Šapcu spominju: Glavna čaršija, Preki šor, Donji šor, Šabačka Mala, Kamičak, Velika Pijaca, Begluk-bara, Tvrđava, Šipurske livade, Topolik, Šabačko polje.
Pravitelstvena ulica
Glavna čaršija, se u početku zvala i Francov sokak, a zatim i Pravitelstvena ulica. U Glavnoj čaršiji se nalazi veći broj objekata, pre svega konaka, kao što su konak Gospodar Ante Bogićevića, Gospodar Jevrema i Sime Slome (konak Luke Lazarevića). Od vremena kada je u Gospodarskom konaku smeštena opština, ulica se naziva i Pravitelstvenom ulicom. Pravitelstvena ulica predstavlja najuži centar grada. U Pravitelstvenoj ulici tokom vremena žive Jevrem Obrenović, Miloš Bogićević, Miloš J. Obrenović, Luka Lazarević, Laza Lazarević, Vera Blagojević, Mavid Popović, a nalaze se slavne kafane: Amerika (Despota Rakića), Devet direka (Jugoslavija, Ace Kneževića), Uživacija, Velika Srbija, Podrinje, Hotel Grand, kafana Velika Kasina.
Kafanu Amerika je prilikom svog boravka u Šapcu posetio i Gavrilo Princip, koji je sa smeštajem bio u dvorištu naspram nje. U Americi sviraju Cicvarići, dok je vlasnik kafane Amerike, Despot Rakić, otvorio u Beogradu kafanu Kod Glavnog ureda (u neposrednoj okolini Železničke stanice). Preko puta Amerike su Devet direka, kafana koja je primala mnoge, između ostalog Janka Veselinovića, Vladimira Jovanovića, i druge.
Sa strane Amerike, Pravitelstvenom ulicom, nastavljaju se kuće Andre Jovanovića, foto radnja Holivud, kafana Uživacija, ordinacija dr Ostojića, kafana Velika Srbija, na samom uglu današnjih Stojana Novakovića i Gospodar Jevrema (tada Policijske i Pravitelstvene) pa zatim kuća Doce Mijatovića, Ilije Rankovića, zgrada Podrinjske banke, kuća Mihaila Škorića, kafana Podrinje, kafana Kasina, konak Luke Lazarevića, konak Ante Bogićevića, mesto nekadašnje kuće Kuzmana Lazarevića, zgrada Samurovića, zgrada Krsmanovića.
Redakcija portala Šabac 24/7 će se truditi u narednom periodu da vam približi još značajnih i zanimljivih ljudi, događaja i mesta iz slavne istorije našeg grada.
Pročitajte još:
SVE O ČUVENIM ŠABAČKIM KAFANAMA: Mali Pariz, centar boemskog života tadašnje Srbije!
STARI ŠABAC Nema više Cicvarića
DA LI ZNATE Kako se Šabac zvao u prošlosti
ZNAMENITE ŠAPČANKE Tomanija Obrenović, Prva dama proevropske Srbije
